Metabolizma Nasıl Çalışır


Sponsorlu Bağlantılar

Metabolizmamızı Nasıl Hızlandırabiliriz?

Metabolizma, vücudun temel fonksiyonlarını devam ettirebilmek için bir günde ihtiyacı olan minimum enerji miktarıdır. Dinlenme anında vücudun kalori harcama hızına bakılarak ölçülür ve kişiden kişiye değişiklik gösterir. Yemek yeme, uyuma, temizlenme ve benzeri faaliyetler sırasında vücudumuz devamlı kalori yakar.
Metabolizma vücut bileşimleri tarafından etkilenmektedir. Bu bileşimler, vücuttaki kas ve yağ dokularının birbirine oranıdır. Kaslar, vücutta yağlardan daha fazla kalori kullanır. Kaslı bir vücuda sahip kişilerin, daha az vücut yağına sahip oldukları için, daha hızlı metabolizmaları vardır. Örneğin aynı boy ve kiloda olan iki kişiyi ele alalım. Bunlardan düzenli olarak aerobik yapan, vücut geliştirme sporuyla ilgilenen, fitness ve benzeri aletli programları uygulayan kişinin vücut yağ oranı daha düşüktür. Diğeri ise hiçbir sportif aktivite yapmadığı için, vücut yağ oranı diğer kişiye oranla daha düşüktür, dolayısıyla metabolizma hızı da yavaştır. Başka bir deyişle, birinci kişinin vücut fonksiyonlarını devam ettirebilmesi için, ikinci kişiden daha fazla kalori harcaması gerekmektedir.
Metabolizma hızının kilo alıp vermede önemli etkisi var. Bazal metabolizma hızınız ne kadar düşükse, kilolu olma ihtimaliniz de o kadar yüksektir. Eğer hızlıysa şanslısınızdır, vücudunuz enerji sağlamak için daha hızlı kalori yakıyor demektir. Eğer yavaşsa çok fazla kalori almamalısınız, ihtiyacınızdan fazlası yağ olarak depolanacaktır. Kiloluysanız ilk işiniz metabolizmanızı hızlandırmak olmalı. Bunu yapmak için de kas dokusunu artırmanız gerekli. Kas dokunuz ne kadar fazlaysa metabolizmanız da o kadar hızlanır, ince kalma şansınız artar. 40 yaşından sonra kas dokusu azalmaya başlar. Bu nedenle düzenli egzersizle metabolizmayı hızlandırmak ve vücut fonksiyonlarının daha mükemmel olmasını sağlamak sağlıklı yaşam için bir koşuldur.
Yavaş bir metabolizmaya sahip olduğunuzda üşüme, kuru bir cilt, yavaş nabız, düşük tansiyon ve peklik gibi birçok rahatsızlığı da kabullenmiş olmaktasınız.
Metabolizma hızınızın artması için protein ağırlıklı bir diyet etkili olacaktır. Özellikle süt ürünlerinde bulunan konjuge linoleik asit vücutta kas dokusunu artırdığı için metabolizmayı da yüzde 10 oranında hızlandırıcı özelliğe sahiptir. Acı soslu bir yemek yedikten sonra yaklaşık iki-üç saat içinde de metabolizma hızının yüzde 50 oranında artması mümkündür. Bu etki acının kalp basıncını artırmasından kaynaklanır. Kafein içeren içecekler de adrenalin seviyesini ve beraberinde kalp basıncını artırarak metabolizmayı hızlandırır. Yeşil çay ise kalp basıncını artırmadan metabolizmayı hızlandırır.
Eğer iyot eksikliğine bağlı tiroitle ilgili bir probleminiz varsa tiroksin hormonu senteziniz de düşük olacaktır. Bu da metabolizmanızın düşmesine neden olur; bu durumda iyot seviyenizi artıracak deniz mahsulleri ve süt diyetinizde yer almalıdır.

Metabolizma Nedir? Neden Kilo Aldırır?

Metabolizma nedir? Neden kilo aldırır?

Metabolizma hızını kontrol altına alarak zayıflamak ve zayıf kalmak mümkün…

Sponsorlu Bağlantılar

Kimi insan aşırı yemesine rağmen kilo almaz, kimisi de çok az yer ama yedikleri hep kiloya dönüşür. Burada devreye giren metabolizma hızıdır. Metabolizmanın, yavaş veya hızlı çalışmasının sebeplerini, nelere yol açtığını, kısacası metabolizma ile ilgili her şeyi bu yazıda bulabilirsiniz.

Metabolizma hızı nedir?
Metabolizma hızı bir insanın herhangi bir fiziksel aktivite yapmadan gün içinde harcadığı enerji miktarıdır. Yani hareket halinde olmadığımız durumlarda organlarımızın çalışması ve sindirim gibi işlevler için harcanan enerjiyle bağlantılıdır. Bazal metabolizma hızı adı verilen bu oranın bilinmesi kalori ihtiyacının belirlenmesi ve kilo kontrolünün sağlanması açısından çok önemlidir.

Bazal metabolizma hızı hesaplama formülü
Kadınlar=655+(9.6 x Kilogram olarak ağırlık)+(1.7 x santimetre olarak boy) – (4.7 x yaş)
Erkekler=66+(13.7 x Kilogram olarak ağırlık)+( 5 x santimetre olarak boy) – (6.8 x yaş)

Eğer metabolizmamız hızlı çalışıyor ise yediklerimiz kolayca enerjiye dönüşür ve hızlı bir şekilde yakılır. Tam tersine metabolizmamız yavaş çalışırsa aldığımız besinlerin enerjiye dönüşümü zorlaşır ve yakamadığımız kaloriler kiloya dönüşür.

Ayrıca, hareketsizlikten oluşan kas kaybı metabolizma hızının yavaşlamasına, düzenli egzersiz yaparak kas gücüne sahip olmak ise metabolizmanın hızlanmasına yol açar. Bu nedenle metabolizma hızımızı ölçtürüp, bu oranı dikkate alarak bir yaşam düzeni oluşturursak, kilomuzu da rahatlıkla kontrol altına alabiliriz.

Metabolizma hızı neden yavaşlar?
Diyetisyen Şefika Aydın metabolizma hızının kişiden kişiye değiştiğini ve birçok faktöre bağlı olduğunu belirtiyor. Aydın, bu faktörlerin yaş, cinsiyet, hormonal durumlar, menopoz, kişinin egzersiz seviyesi ve kalıtımsal özellikler olduğunu söylüyor. Bunların yanı sıra genetik etkilerin, metabolik hastalıkların, yağ ve kas düzeylerinin, ateşli hastalıkların, hamileliğin ve uzun süreli diyetlerin de bazal metabolizma hızını etkilediğini söylüyor.

Yaşımız ilerledikçe vücudumuz daha fazla kilo ve yağ edinir, daha çok kas kaybederiz. Bu nedenle metabolizma hızımız da yaşımız arttıkça azalmaya başlar. Doktor Haluk Saçaklı “27 yaşından itibaren her 5 senede bir metabolizmamız %3 yavaşlar. 47 yaş ve sonrası ise %12 yavaşlama söz konusu olur” diyor. Bunun da ayda 1 kilo yağlanma anlamına geldiğini belirtiyor. Saçaklı, 30 yaşından itibaren her yıl 250 gram kas yitirirken, 750 gram yağlandığımızı söylüyor.

Metabolizma hızında cinsiyetin etkisine gelince, erkeklerin kas oranı kadınlara göre daha yüksek olduğundan, metabolizmaları da daha hızlı çalışır. Kadınların metabolizması hızı erkeklere oranla daha yavaştır.

Metabolizma hızını yavaşlatan önemli bir faktör sık ve bilinçsiz yapılan diyetler. Hızlı kilo alıp vermeler metabolizma hızımızı olumsuz yönde etkiler. Uzmanlar, sürekli ağır diyetler yapılmasının metabolizma hızını yüzde 30 oranında azalttığını belirtiyorlar.

Metabolizmanın yavaşlaması nelere yol açar?
Metabolizmanın yavaşlaması ve vücudun yağlanmasıyla birlikte sağlığımızı tehdit eden birçok hastalık ortaya çıkar. Doktor Haluk Saçaklı, “Kandaki yağların artması ve damar çeperlerinin yağla tıkanması kardiovasküler olumsuzluklara neden olur. Bu da kalp krizi riskinin artması demektir “ diyor. Saçaklı, metabolizmanın yavaşlamasının aynı zamanda diyabet hastalığının çok daha çabuk ortaya çıkmasına neden olacağını belirtiyor.

Metabolik sendrom: Tansiyon, kolesterol ve şeker sorunları
Metabolik sendrom adı verilen hastalık ise modern çağ hastalığı olarak biliniyor. Yaşam koşullarının değişmesi nedeniyle 50-100 yıl önce rastlanmayan metabolik sendrom ortaya çıkıyor. Daha çok masa başında oturan, düzensiz beslenen ve stres altında çalışan insanlarda görülen metabolik sendromun belirtileri ise bel çevresinde genişleme, tansiyon, kolesterol ve kan şekeri seviyelerinde yükseklik. Bu belirtiler fark edildiğinde önlem almak için hemen harekete geçilmeli. Çünkü metabolik sendrom şeker hastalığı, kalp krizi, hipertansiyon, kanserde artış, kan yağlarında birikme, obezite, koroner damar hastalıkları gibi birçok rahatsızlığa neden olabiliyor.

Metabolizmamızı nasıl hızlandırabiliriz?
“İnsan kendine baktığı sürece kas erimesini ve metabolizma yavaşlamasını engelleyebilir” diyor Dr. Haluk Saçaklı. Saçaklı ayrıca bir insanın 25-30 yaşında kas gücü neyse, düzenli egzersizler yaparak 55-60 yaşında da aynı kas gücüne sahip olabileceğini belirtiyor. Dolayısıyla düzenli spor yapmak metabolizma hızını artırıyor.

Uzmanlara göre, sağlıklı beslenerek, planlı ve uzman kontrolünde diyet yaparak, fiziksel aktiviteyi artırarak ve yeteri kadar su tüketerek metabolizma hızımızı artırabiliriz. Bu sayede hem ileriki yaşlara sağlıklı girmek hem de kilo kontrolü de sağlamak mümkün oluyor.

Metabolizmayı hızlandırmak için öneriler:

  • Günde 6 öğün beslenmeye çalışın. Tüm diyetisyenlerin 6 öğünün önermelerinin sebebi metabolizma hızının yavaşlamasını engellemektir. Almamız gereken enerjiyi 6 öğüne bölerek hem daha az acıkmış, hem de sık ve az yemek yiyerek vücudu sürekli çalıştırmış oluruz. Böylece, metabolizma hızı yavaşlamaz. Diğer yandan uzun süre aç kalmak metabolizma hızını düşürür. Bu nedenle, ara öğünlerde meyve, ayran ve diyet bisküvi ürünleri tüketilmesi büyük önem taşır.
  • Bol su için. Böylece dolaşım, sindirim, solunum sistemleriniz dengeli çalışacak, metabolizma hızlanacaktır.
  • Düzenli egzersiz ve dengeli beslenmeyi bir yaşam biçimine dönüştürün.
  • Bol yeşil çay için. Yeşil çay kalp basıncını artırmadan metabolizmanın hızlanmasını sağlar.
  • Güne mutlaka kahvaltı yaparak başlayın. Kahvaltı öğününü atlamak metabolizmanın daha geç ve daha yavaş çalışmasına neden oluyor.
  • Hareketli olun. Hareket etmek için gün her türlü fırsatı değerlendirin. Hareketsizlik, metabolizma hızımızı düşürür. Bu nedenle günde 30 dakika yürüyüş yapın.
  • Diyet yapıyorsanız mutlaka bilinçli ve düzenli bir şekilde yapın. Hızlı kilo alıp vermelerden kesinlikle uzak durun.
  • Protein ağırlıklı beslenmeye özen gösterin. Özellikle süt ürünlerini mutlaka diyetinizde bulundurun. Bu metabolizma hızınızı %10 oranında artıracaktır.

Metabolizma Hızınız Kaç?

Herkesin metabolizma hızı farklıdır. Diyet yapmasına rağmen fazla kilolarından kurtulamayanların aradığı cevap, metabolizma hızının kaç olduğunda saklı…

Diyet yapıp ya da yediklerine dikkat etmelerine rağmen kilo veremeyenler ”Su içsem yarıyor” diyerek durumlarından yakınırlar. Bu yakınmanın arkasındaki neden, çoğu kez metabolizma hızının yavaş olmasıdır.

Metabolizma hızını parmak izine benzeten Memorial Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Diyetisyen Seçil Kenar, metabolizma hızının kilo alıp verme üzerindeki etkisi hakkında sorularımızı yanıtladı.

Metabolizma hızı nedir?

Bazal metabolizma hızı (BMH), fiziksel olarak dinlenir durumdayken vücudun harcadığı enerji miktarıdır. Bir kişinin 12 saat açlıktan sonra yatarak hiç hareket etmeden dinlenirken harcadığı enerjidir.

Metabolizma hızının düşük olmasının sonuçları nelerdir?

BMH’nin yavaş olması az yemeye çalışmanıza rağmen kilo almanıza veya diyet yapsanız da yavaş kilo vermenize sebep olabilmektedir. Metabolizma hızınıza göre hesaplanmış bir diyet düzeniyle zayıflamaya başladığınız takdirde metabolizma hızınızın azalmasını engellemiş olursunuz. Ayrıca diyet sonunda ağırlık kaybının ne hızla olacağını da tahmin eder ve hayal kırıklığına uğramazsınız.

Nasıl hesaplanır?

Bazal metabolizma hızıyla ilgili internette veya kitaplarda çeşitli formüller veriliyor ve günlük ne kadar kalori alınması gerektiği belirtiliyor. Ancak bu hesaplar doğru sonuç vermeyebilir.

Aynı yaş, kilo ve boyda olan kadınlar üzerinde yapılan araştırmalarda formülle hesaplanan bazal metabolizma hızlarının 1400 kalori olduğu bulunmuş. Fakat yapılan gerçek metabolizma ölçümlerinde üç ayrı kişinin metabolizma hızları 1320, 1511, 1705 kalori saptanmış. Artık metabolizma ölçümünü doğru ve kolay yapan cihazlar var.

Metabolizma hızını ölçen cihazın yararları neler?

Kişi bize başvurduğunda hemen bazal metabolizma ölçen cihazı kullanıyoruz. Gerçekten metabolizmanızın hızlı mı, yavaş mı çalıştığını öğreniyoruz. Bu ölçümden sonra ne kadar kalori alması gerektiğini biliyoruz ve uygun diyet programları oluşturuyoruz.

Ölçüm nasıl yapılıyor?

Kişinin en az 10 saatlik açlık ve rahat kıyafetlerle gelmeli. Ölçüme başlamadan önce kişi bir yatağa uzanıp 10 dakika dinleniyor. Bu süre sonunda kalp atışları yavaşlıyor, kendini dinlenmeye alıyor. Bir maske takıldıktan sonra 15 dakika boyunca kişinin normal soluk alıp vermesi isteniyor.

Metabolizma hızını artırmak için neler yapılabilir

Beslenmede yağ miktarı sınırlandırılmalı. Vücutta yağ yüzdesinin azalması metabolizma hızının artmasına sebep olacaktır. Yağ, vücutta kaslara oranla daha az enerji harcadığı için bazal metabolik hız azalır ve vücut ağırlığını korumak için daha az enerjiye gereksinim duyulur. Vücutta kas oranının artırılması da metabolizma hızının artmasına sebep olur.

Yeterli protein tüketimi ve haftada 3 – 4 kez 40 dakika yapılacak düzenli egzersiz, vücutta kas kitlesinin artmasını sağlar. Az ve sık beslenme metabolizma hızının artmasını sağladığı için 6 – 7 öğün beslenme şeklini benimsemek gerekir. Öğünler arası uzun açlıklar sonucunda metabolizma hızı düşer.

Bu nedenle, diyet yaparken meyve, küçük sandviçler, light yoğurt, ayran, kepekli bisküvi, kuru meyve gibi besinler ara öğün olarak seçilebilir. Günlük 2 – 2,5 litre sıvı tüketimi de vücutta metabolik işlemlerde de kullanılacağından önemlidir.

Hızlı kilo vermek metabolizma hızını azaltır

Yaş: Yaşın ilerlemesiyle BMH yavaşlar. Yaş ilerledikçe menopoz gibi hormonal etkilerin yanında, yağ yüzdesinin artması, hareketin azalması gibi faktörler etkili olur.

Genetik: Özellikle ailede kilo fazlalığı varsa bireyler kilo almaya yatkın olurlar.

Cinsiyet: Erkeklerde kadınlara göre yağ oranı düşük, kas oranı yüksek olduğundan dolayı, erkeklerde metabolizma hızı kadınlara göre daha hızlıdır.

Diyet: Uzun süre kilo alıp vermek, sık sık diyet yapıp, kilo verip tekrar geri almak veya şok diyetlerle, sağlıksız zayıflama yöntemleri uygulayarak hızlı kilo vermek gibi faktörler metabolizmayı yavaşlatır.

Vücut ısısı: Vücut ısısının yükselmesi, metabolizma hızını artırır.

Vücut ağırlığı: Vücut ağırlığındaki artış sonucunda yağ yüzdesi artışıyla beraber metabolizma hızı azalır.

Metabolik hastalıklar: Metabolik hastalıklar: Metabolizma hızı, hipertermi (ateşli hastalıklar) ve hipertroidide artarken, hipotermi (soğuğa maruz kalma) ve hipotroidide azalır.

Önce doktor sonra diyetisyen

Kilo almanızın nedeni fazla yeme ile alâkalı olmayabilir. İlk önce kilo almanızın sebeplerinin neler olduğuna bakılması gerekir. Kişide tiroid hastalığı, böbrek üstü bezlerinden salgılanan hormonlarda bir eksiklik ya da metabolizmayı bozan bir hastalık da olabilir.

Bu nedenle ilk başvurulacak kişiler dahiliye uzmanları ya da endokrinologlardır. Burada kişinin kan bulgularına bakılır, eğer metabolizmayı bozan bir etken varsa tedavi edilecektir. Metabolik açıdan hiçbir sıkıntı olmadığı takdirde doktor, diyetisyene yönlendirir.

Milliyet

Sponsorlu Bağlantılar

Tepkin Ne Oldu?

Çok Tatlı Çok Tatlı
0
Çok Tatlı
Sesli Güldüm Sesli Güldüm
0
Sesli Güldüm
Rezil Rezil
0
Rezil
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Yok Artık Yok Artık
0
Yok Artık
Başarılı Başarılı
0
Başarılı

Yorum 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Metabolizma Nasıl Çalışır

Giriş Yap

Hesabınız yok mu?
Üye Ol

reset password

Geri
Giriş Yap

Üye Ol

Not delilerine katıl!

Geri
Giriş Yap
Tür Seç
Kişilik Testi
Kişilik hakkında gizli kalmış özellikleri ortaya çıkarmaya çalışan sorular listesi.
Bilgi Yarışması
Bilgi seviyesini ölçmeye çalışan sorular listesi.
Anket
Karar verme veya düşünceleri toplamaya yardımcı olan oylama.
Hikaye
Görsellerle desteklenmiş şekilli yazılar.
Liste
Bildiğimiz liste.
Sıralı Liste
Sıralı Liste
Caps
Kendi caps'lerinizi oluşturmak için resim yükleyin.
Video
Youtube, Vimeo yada Vine Videoları